Amaç MADDE 1. — Bu
Kanunun amacı; demokratik ve
şeffaf yönetimin gereği olan
eşitlik, tarafsızlık ve açıklık
ilkelerine uygun olarak
kişilerin bilgi edinme hakkını
kullanmalarına ilişkin esas ve
usulleri düzenlemektir.Başa
Dön
Kapsam MADDE 2. — Bu
Kanun; kamu kurum ve kuruluşları
ile kamu kurumu niteliğindeki
meslek kuruluşlarının
faaliyetlerinde uygulanır.
1.11.1984 tarihli ve 3 071
sayılı Dilekçe Hakkının
Kullanılmasına Dair Kanun
hükümleri saklıdır.
Tanımlar MADDE 3. — Bu
Kanunda geçen;
a) Kurum ve kuruluş: Bu Kanunun
2 nci maddesinde geçen ve
kapsama dahil olan bilgi edinme
başvurusu yapılacak bütün makam
ve mercileri,
b) B aşvuru sahibi: Bu Kanun
kapsamında bilgi edinme hakkını
kullanarak kurum ve kuruluşlara
başvuran gerçek ve tüzel
kişileri,
c) Bilgi: Kurum ve kuruluşların
sahip oldukları kayıtlarda yer
alan bu Kanun kapsamındaki her
türlü veriyi,
d) Belge: Kurum ve kuru luşların
sahip oldukları bu Kanun
kapsamındaki yazılı, basılı veya
çoğaltılmış dosya, evrak, kitap,
dergi, broşür, etüt, mektup,
program, talimat, kroki, plân,
film, fotoğraf, teyp ve video
kaseti, harita, elektronik
ortamda kaydedilen her türlü
bilgi, ha b er ve veri
taşıyıcılarını,
e) Bilgi veya belgeye erişim:
İstenen bilgi veya belgenin
niteliğine göre, kurum ve
kuruluşlarca, başvuru sahibine
söz konusu bilgi veya belgenin
bir kopyasının verilmesini,
kopya verilmesinin mümkün
olmadığı hâllerde, başvuru
sahibinin bilgi veya belgenin
aslını inceleyerek not almasına
veya içeriğini görmesine veya
işitmesine izin verilmesini,
f) Kurul: Bilgi Edinme
Değerlendirme Kurulunu ifade
eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Bilgi Edinme Hakkı ve Bilgi
Verme Yükümlülüğü
Bilgi edinme hakkı MADDE 4. —
Herkes bilgi edinme hakkına
sahiptir.
Türkiye'de ikamet eden
yabancılar ile Türkiye'de
faaliyette bulunan yabancı tüzel
kişiler, isteyecekleri bilgi
kendileriyle veya faaliyet
alanlarıyla ilgili olmak
kaydıyla ve karşılıklılık ilkesi
çerçevesinde, bu Kanun
hükümlerinden yararlanırlar.
Türkiye'nin taraf olduğu
uluslararası sözleşmelerden
doğan hak ve yükümlülükleri
saklıdır.
Bilgi verme yükümlülüğü MADDE 5. —
Kurum ve kuruluşlar, bu Kanunda
yer alan istisnalar dışındaki
her türlü bilgi veya belgeyi
başvuranların yararlanmasına
sunmak ve bilgi edinme
başvurularını etkin, süratli ve
doğru sonuçlandırmak üzere,
gerekli idarî ve teknik
tedbirleri almakla
yükümlüdürler.
Bu Kanun yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren diğer
kanunların bu Kanuna aykırı
hükümleri uygulanmaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bilgi Edinme Başvurusu
Başvuru usulü MADDE 6. —
Bilgi edinme başvurusu, başvuru
sahibinin adı ve soyadı, imzası,
oturma yeri veya iş adresini,
başvuru sahibi tüzel kişi ise
tüzel kişinin unvanı ve adresi
ile yetkili kişinin imzasını ve
yetki belgesini içeren dilekçe
ile istenen bilgi veya belgenin
bulunduğu kurum veya kuruluşa
yapılır. Bu başvuru, kişinin
kimliğinin ve imzasının veya
yazının kimden neşet ettiğinin
tespitine yarayacak başka
bilgilerin yasal o larak
belirlenebilir olması kaydıyla
elektronik ortamda veya diğer
iletişim araçlarıyla da
yapılabilir.
Dilekçede, istenen bilgi veya
belgeler açıkça belirtilir.
İstenecek bilgi veya belgenin
niteliği MADDE 7. —
Bilgi edinme başvurusu,
başvurulan kurum ve kuruluşların
ellerinde bulunan veya görevleri
gereği bulunması gereken bilgi
veya belgelere ilişkin
olmalıdır.
Kurum ve kuruluşlar, ayrı veya
özel bir çalışma, araştırma,
inceleme ya da analiz
neticesinde oluşturulabilecek
türden bir bilgi veya belge için
yapılacak başvurulara olumsuz
cevap verebilirler.
İstenen bilgi veya belge,
başvurulan kurum ve kuruluştan
başka bir yerde bulunuyorsa,
başvuru dilekçesi bu kurum ve
kuruluşa gönderilir ve durum
ilgiliye yazılı olarak
bildirilir.
Yayımlanmış veya kamuya
açıklanmış bilgi veya belgeler MADDE 8. —
Kurum ve kuruluşlarca
yayımlanmış veya yayın, broşür,
ilân ve benzeri yollarla kamuya
açıklanmış bilgi veya belgeler,
bilgi edinme başvurularına konu
olamaz. Ancak, yayımlanmış veya
kamuya açıklanmış bilgi veya
belgelerin ne şekilde, ne zaman
ve nerede yayımlandığı veya
açıklandığı başvurana
bildirilir.
Gizli bilgileri ayırarak bilgi
veya belge verme MADDE 9. —
İstenen bilgi veya belgelerde,
gizlilik dereceli veya
açıklanması yasaklanan bilgiler
ile açıklanabilir nitelikte
olanlar birlikte bulunuyor ve
bunlar birbirlerinden
ayrılabiliyorsa, söz konusu
bilgi veya belge, gizlilik
dereceli veya açıklanması
yasaklanan bilgiler
çıkarıldıktan sonra başvuranın
bilgisine sunulur. Ayırma
gerekçesi başvurana yazılı
olarak bildirilir.
Bilgi
veya belgeye erişim MADDE 10. —
Kurum ve kuruluşlar, başvuru
sahibine istenen belgenin onaylı
bir kopyasını verirler.
Bilgi veya belgenin niteliği
gereği kopyasının verilmesinin
mümkün olmadığı veya kopya
çıkarılmasının aslına zarar
vereceği hâllerde, kurum ve
kuruluşlar ilgilinin;
a) Yazılı veya basılı belgeler
için, söz konusu belgenin aslını
incelemesi ve not alabilmesini,
b) Ses kaydı şeklindeki bilgi
veya belgelerde bunları
dinleyebilmesini,
c) Görüntü kaydı şeklindeki
bilgi veya belgelerde bunları
izleyebilmesini,
Sağlarlar.
Bilgi veya belgenin yukarıda
belirtilenlerden farklı bir
şekilde elde edilmesi mümkün
ise, belgeye zarar vermemek
koşuluyla bu olanak sağlanır.
Başvurunun yapıldığı kurum ve
kuruluş, erişimine olanak
sağladığı bilgi veya belgeler
için başvuru sahibinden erişimin
gerektirdiği maliyet tutarı
kadar bir ücreti bütçeye gelir
kaydedilmek üzere tahsil
edebilir.
Bilgi
veya belgeye erişim süreleri
MADDE 11.—
Kurum ve kuruluşlar, başvuru
üzerine istenen bilgi veya
belgeye erişimi onbeş iş günü
içinde sağlarlar. Ancak istenen
bilgi veya belgenin, başvurulan
kurum ve kuruluş içindeki başka
bir birimden sağlanması; başvuru
ile ilgili olarak bir başka
kurum ve kuruluşun görüşünün
alınmasının gerekmesi veya baş v
uru içeriğinin birden fazla
kurum ve kuruluşu ilgilendirmesi
durumlarında bilgi veya belgeye
erişim otuz iş günü içinde
sağlanır. Bu durumda, sürenin
uzatılması ve bunun gerekçesi
başvuru sahibine yazılı olarak
ve onbeş iş günlük sürenin
bitiminden önce b ildirilir.
10 uncu maddede belirtilen bilgi
veya belgelere erişim için
gereken maliyet tutarının idare
tarafından başvuru sahibine
bildirilmesiyle onbeş iş günlük
süre kesilir. Başvuru sahibi
onbeş iş günü içinde ücreti
ödemezse talebinden vazgeçmiş
sayılı r.
Başvuruların
cevaplandırılması MADDE 12. —
Kurum ve kuruluşlar, bilgi
edinme başvurularıyla ilgili
cevaplarını yazılı olarak veya
elektronik ortamda başvuru
sahibine bildirirler. Başvurunun
reddedilmesi hâlinde bu kararın
gerekçesi ve buna karşı başvuru
yolları belirtilir.
İtiraz
usulü MADDE 13. —
Bilgi edinme istemi 16 ve 17 nci
maddelerde öngörülen sebeplerle
reddedilen başvuru sahibi, yargı
yoluna başvurmadan önce kararın
tebliğinden itibaren onbeş gün
içinde Kurula itiraz edebilir.
Kurul, bu konudaki kararını otuz
iş günü içinde verir. Kurum ve
kuruluşlar, Kurulun istediği her
türlü bilgi veya belgeyi onbeş
iş günü içinde vermekle
yükümlüdürler.
Kurula itiraz, başvuru sahibinin
idarî yargıya başvurma süresini
durdurur.
Bilgi
Edinme Değerlend irme Kurulu
MADDE 14. —
Bilgi edinme başvurusuyla ilgili
yapılacak itirazlar üzerine, 16
ve 17 nci maddelerde öngörülen
sebeplere dayanılarak verilen
kararları incelemek ve kurum ve
kuruluşlar için bilgi edinme
hakkının kullanılmasına ilişkin
olarak kararlar vermek üzere;
Bilgi Edinme Değerlendirme
Kurulu oluşturulmuştur.
Kurul; birer üyesi Yargıtay ve
Danıştay genel kurullarının
kendi kurumları içinden
önerecekleri ikişer aday, birer
üyesi ceza hukuku, idare hukuku
ve anayasa hukuku alanlarında
profesör veya doçent unvanına
sahip kişiler, bir üyesi Türkiye
Barolar Birliğinin baro başkanı
seçilme yeterliliğine sahip
kişiler içinden göstereceği iki
aday, iki üyesi en az genel
müdür düzeyinde görev yapmakta
olanlar ve bir üyesi de Adalet
Bakanının önerisi ü zerine bu
Bakanlıkta idarî görevlerde
çalışan hâkimler arasından
Bakanlar Kurulunca seçilecek
dokuz üyeden oluşur.
Kurul üyeliğine önerilen
adayların muvafakatları aranır.
Kurul Başkanı, kurul üyelerince
kendi aralarından seçilir.
Kurul, en az ayda bi r defa veya
ihtiyaç duyulduğu her zaman
Başkanın çağrısı üzerine
toplanır.
Kurul üyelerinin görev süreleri
dört yıldır. Görev süresi sona
erenler yeniden seçilebilirler.
Görev süresi dolmadan görevinden
ayrılan üyenin yerine aynı usule
göre seçilen üye, yerine
seçildiği üyenin görev süresini
tamamlar. Yeni seçilen Kurul
göreve başlayıncaya kadar önceki
Kurul görevine devam eder.
Kurul üyelerine 10.2.1954
tarihli ve 6245 sayılı Harcırah
Kanunu hükümleri saklı kalmak
kaydıyla fiilen görev yaptıkları
her gün için uhdesinde kamu
görevi bulunanlara (1000),
uhdesinde kamu görevi
bulunmayanlara ise (2000)
gösterge rakamının memur aylık
katsayısı ile çarpımı sonucu
bulunacak miktarda huzur hakkı
ödenir. Bu ödemelerde damga
vergisi hariç herhangi bir
kesinti yapı lmaz.
Kurul, belirleyeceği konularda
komisyonlar ve çalışma grupları
kurabilir; ayrıca gerekli
gördüğü takdirde, ilgili
bakanlık ile diğer kurum ve
kuruluşların ve sivil toplum
örgütlerinin temsilcilerini
bilgi almak üzere toplantılarına
katılmaya davet e debilir.
Kurulun sekretarya hizmetleri
Başbakanlık tarafından yerine
getirilir.
Kurulun görev ve çalışmalarına
ilişkin esas ve usuller
Başbakanlıkça hazırlanarak
yürürlüğe konulacak bir
yönetmelikle düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Bilgi Edinme Hakkının Sınırları
Yargı
denetimi dışında kalan işlemler
MADDE 15. —
Yargı denetimi dışında kalan
idarî işlemlerden kişinin
çalışma hayatını ve mesleki
onurunu etkileyecek nitelikte
olanlar, bu Kanun kapsamına
dahildir. Bu şekilde sağlanan
bilgi edinme hakkı işlemin yargı
denetimine açılması sonucunu
doğurmaz.
Devlet
sırrına ilişkin bilgi veya
belgeler MADDE 16. —
Açıklanması hâlinde Devletin
emniyetine, dış ilişkilerine,
millî savunmasına ve millî
güvenliğine açıkça zarar verecek
ve niteliği itibarıyla Devlet
sırrı olan gizlilik dereceli
bilgi veya belgeler, bilgi
edinme hakkı kapsamı dışındadır.
Ülkenin
ekonomik çıkarlarına ilişkin
bilgi veya belgeler MADDE 17. —
Açıklanması ya da zamanından
önce açıklanması hâlinde,
ülkenin ekonomik çıkarlarına
zarar verecek veya haksız
rekabet ve kazanca sebep olacak
bilgi veya belgeler, bu Kanun
kapsamı dışındadır.
İstihbarata
ilişkin bilgi veya belgeler
MADDE 18. —
Sivil ve askerî istihbarat
birimlerinin görev ve
faaliyetlerine ilişkin bilgi
veya belgeler, bu Kanun kapsamı
dışındadır.
Ancak, bu bilgi ve belgeler
kişilerin çalışma hayatını ve
meslek onurunu etkileyecek
nitelikte ise, istihbarata
ilişkin bilgi ve belgeler bilgi
edinme hakkı kapsamı içindedir.
İdarî
soruşturmaya ilişkin bilgi veya
belgeler MADDE 19. —
Kurum ve kuruluşların yetkili
birimlerince yürütülen idarî
soruşturmalarla ilgili olup,
açıklanması veya zamanından önce
açıklanması hâlinde;
a) Kişilerin özel hayatına
açıkça haksız müdahale sonucunu
doğuracak,
b) Kişilerin veya soruşturmayı
yürüten görevlilerin hayatını ya
da güvenliğini tehlikeye
sokacak,
c) Soruşturmanın güvenliğini
tehlikeye düşürecek,
d) Gizli kalması gereken bilgi
kaynağının açığa çıkmasına neden
olacak veya soruşturma ile
ilgili benzeri bilgi ve bilgi
kaynaklarının temin edilmesini
güçleştirecek,
Bilgi veya belgeler, bu Kanun
kapsamı dışındadır.
Adlî
soruşturma ve kovuşturmaya
ilişkin bilgi veya belgeler
MADDE 20. —
Açıklanması veya zamanından önce
açıklanması hâlinde;
a) Suç işlenmesine yol açacak,
b) Suçların önlenmesi ve
soruşturulması ya da suçluların
kanunî yollarla yakalanıp
kovuşturulmasını tehlikeye
düşürecek,
c) Yargılama görevinin gereğince
yerine getirilmesini
engelleyecek,
d) Hakkında dava açılmış bir
kişinin adil yargılanma hakkını
ihlâl edecek,
Nitelikt eki bilgi veya
belgeler, bu Kanun kapsamı
dışındadır.
4.4.1929 tarihli ve 1412 sayılı
Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu,
18.6.1927 tarihli ve 1086 sayılı
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu,
6.1.1982 tarihli ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu ve
diğer özel kanun hükümleri
saklıdır.
Özel
hayatın gizliliği MADDE 21. —
Kişinin izin verdiği hâller
saklı kalmak üzere, özel hayatın
gizliliği kapsamında,
açıklanması hâlinde kişinin
sağlık bilgileri ile özel ve
aile hayatına, şeref ve
haysiyetine, meslekî ve ekonomik
değerlerine haksız müdahale
oluşturacak bilgi veya belgeler,
bilgi edinme hakkı kapsamı
dışındadır.
Kamu yararının gerektirdiği
hâllerde, kişisel bilgi veya
belgeler, kurum ve kuruluşlar
tarafından, ilgili kişiye en az
yedi gün önceden haber verilerek
yazılı rızası alınmak koşuluyla
açıklanabilir.
Haberleşmenin
gizliliği MADDE 22. —
Haberleşmenin gizliliği esasını
ihlâl edecek bilgi veya
belgeler, bu Kanun kapsamı
dışındadır.
Ticarî sır MADDE 23. —
Kanunlarda ticarî sır olarak
nitelenen bilgi veya belgeler
ile, kurum ve kuruluşlar
tarafından gerçek veya tüzel
kişilerden gizli kalması
kaydıyla sağlanan ticarî ve malî
bilgiler, bu Kanun kapsamı
dışındadır.
Fikir
ve sanat eserleri MADDE 24. —
Fikir ve sanat eserlerine
ilişkin olarak yapılacak bilgi
edinme başvuruları hakkında
ilgili kanun hükümleri
uygulanır.
Kurum
içi düzenlemeler MADDE 25. —
Kurum ve kuruluşların, kamuoyunu
ilgilendirmeyen ve sadece kendi
personeli ile kurum içi
uygulamalarına ilişkin
düzenlemeler hakkındaki bilgi
veya belgeler, bilgi edinme
hakkının kapsamı dışındadır.
Ancak, söz konusu düzenlemeden
etkilenen kurum çalışanlarının
bilgi edinme hakları saklıdır.
Kurum içi
görüş, bilgi notu ve tavsiyeler
MADDE 26. —
Kurum ve kuruluşların
faaliyetlerini yürütmek üzere,
elde ettikleri görüş, bilgi
notu, teklif ve tavsiye
niteliğindeki bilgi veya
belgeler, kurum ve kuruluş
tarafından aksi
kararlaştırılmadıkça bilgi
edinme hakkı kapsamındadır.
Bilimsel, kültürel, istatistik,
teknik, tıbbî, malî, hukukî ve
benzeri uzmanlık alanlarında
yasal olarak görüş verme
yükümlülüğü bulunan kişi, birim
ya da kurumların görüşleri,
kurum ve kuruluşların alacakları
kararlara esas teşkil etmesi
kaydıyla bilgi edinme
istemlerine açıktır.
Tavsiye
ve mütalaa talepleri MADDE 27. —
Tavsiye ve mütalaa talepleri bu
Kanun kapsamı dışındadır.
Gizliliği
kaldırılan bilgi veya belgeler
MADDE 28. —
Gizliliği kaldırılmış olan bilgi
veya belgeler, bu Kanunda
belirtilen diğer istisnalar
kapsamına girmiyor ise, bilgi
edinme başvurularına açık hâle
gelir.
BEŞİNCİ
BÖLÜM Çeşitli ve Son Hükümler
Ceza
hükümleri MADDE 29. — Bu
Kanunun uygulanmasında ihmâli,
kusuru veya kastı bulunan
memurlar ve diğer kamu
görevlileri hakkında,
işledikleri fiillerin genel
hükümler çerçevesinde ceza
kovuşturması gerektirmesi hususu
saklı kalmak kaydıyla, tâbi
oldukları mevzuatta yer alan
disiplin cezaları uygulanır.
Bu Kanunla erişilen bilgi ve
belgeler ticarî amaçla
çoğaltılamaz ve kullanılamaz.
Rapor
düzenlenmesi MADDE 30. —
Kurum ve kuruluşlar, bir önceki
yıla ait olmak üze re;
a) Kendilerine yapılan bilgi
edinme başvurularının sayısını,
b) Olumlu cevaplanarak bilgi
veya belgelere erişim sağlanan
başvuru sayısını,
c) Reddedilen başvuru sayısı ve
bunların dağılımını gösterir
istatistik bilgileri,
d) Gizli ya da sır niteliğindeki
bilgiler çıkarılarak ya da bu
nitelikteki bilgiler ayrılarak
bilgi veya belgelere erişim
sağlanan başvuru sayısını,
e) Başvurunun reddedilmesi
üzerine itiraz edilen başvuru
sayısı ile bunların sonuçlarını,
Gösterir bir rapor hazırlayarak,
bu raporları her yıl Şubat
ayının sonuna kadar Bilgi Edinme
Değerlendirme Kuruluna
gönderirler. Bağlı, ilgili ve
ilişkili kamu kurum ve
kuruluşları raporlarını bağlı,
ilgili ya da ilişkili oldukları
bakanlık vasıtasıyla iletirler.
Kurul, hazırlayacağı genel rapor
u , söz konusu kurum ve
kuruluşların raporları ile
birlikte her yıl Nisan ayının
sonuna kadar Türkiye Büyük
Millet Meclisine gönderir. Bu
raporlar takip eden iki ay
içinde Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığınca kamuoyuna
açıklanır.
Yönetmelik MADDE 31. — Bu
Kanunun uygulanması ile ilgili
esas ve usullerin belirlenmesine
ilişkin yönetmelik, Kanunun
yayımını takip eden altı ay
içinde Başbakanlık tarafından
hazırlanarak Bakanlar Kurulunca
yürürlüğe konulur.
Yürürlük MADDE 32. — Bu
Kanun yayımı tarihinden itibaren
altı ay sonra yürürlüğe girer.
Yürütme MADDE 33. — Bu
Kanun hükümlerini Bakanlar
Kurulu yürütür.
